Nhớ mãi lần Đại tướng về thăm Khánh Hòa
06/10/2013, 22:01 [GMT+7]
Trong cuộc đời làm báo của mình, tôi đã vinh dự và
may mắn được tháp tùng đưa tin về một số vị lãnh đạo Đảng và Nhà
nước... Nhưng chuyến tháp tùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp để lại trong
tôi nhiều ấn tượng sâu sắc.
Đó là dịp Đại tướng vào thăm và làm việc với Khánh Hòa nhân kỷ niệm 48
năm ngày Nha Trang - Khánh Hòa kháng chiến chống thực dân Pháp
(23-10-1945 - 23-10-1993). Lần ấy, được Ban Biên tập Báo Khánh Hòa cử đi
chụp ảnh, đưa tin về các hoạt động của Đại tướng, tôi đã rất vui sướng
và cũng không khỏi lo lắng làm thế nào để phản ánh một cách đầy đủ,
chính xác về các hoạt động của Đại tướng - một danh tướng mà tên tuổi đã
lừng lẫy cả thế giới, một nhân cách lớn mà cả những người ở phía đối
lập cũng phải kính trọng, nể phục.
Đại tướng thăm và làm việc với lãnh đạo Nhà máy Thuốc lá Khánh Hòa
Tôi có mặt ở sân bay sớm, chuẩn bị máy ảnh sẵn sàng, dự kiến các góc
chụp để có được những tấm ảnh tốt nhất. Chiếc chuyên cơ dừng lại ở bãi
đỗ, cửa máy bay mở ra, Đại tướng tươi cười giơ tay vẫy chào các đồng chí
lãnh đạo địa phương ra đón và nhanh nhẹn bước xuống thang máy bay,
phía sau là phu nhân Đại tướng và đoàn công tác.
Các cháu thiếu nhi ùa tới dâng lên Đại tướng những bó hoa tươi thắm. Đại
tướng đã thân mật ôm hôn và bắt tay các cháu thiếu nhi, thăm hỏi mọi
người. Nét mặt hồn hậu và nụ cười trên môi Đại tướng đã xóa nhòa mọi
khoảng cách lễ nghi.
Lịch làm việc của Đại tướng trong những ngày ở Khánh Hòa hầu như không
còn thời gian trống để nghỉ ngơi. Nhiều nhất là chương trình đến thăm
nhân dân các địa phương, thăm các cơ sở, đơn vị sản xuất kinh doanh.
Trở lại các địa danh từng ghi dấu chân Đại tướng trong kháng chiến chống
Pháp, như Thành cổ Diên Khánh, Cây Da quán Giếng... Đại tướng bồi hồi
ôn lại: Đầu năm 1946, tôi được Bác Hồ cử vào Nha Trang thị sát tình
hình mặt trận và góp ý kiến chỉ đạo. Đó là những ngày cuộc kháng chiến
chống thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta vừa mới bắt đầu ở miền
Nam. Trước lúc lên đường, Bác dặn dò, giao nhiệm vụ: “Chú vào trong đó,
nhiệm vụ trọng yếu là nghiên cứu, xem xét chiến trường, giúp các đồng
chí trong Bộ chỉ huy mặt trận Nam Trung bộ, Tây Nguyên và Nam bộ giữ
vững tinh thần kháng chiến, phát động chiến tranh du kích, kìm chân
quân Pháp, động viên đồng bào, chiến sĩ hăng hái tham gia đánh giặc cứu
nước”. Bác dặn tôi nhớ chuyển lời khen ngợi và thăm hỏi của Người tới
đồng bào và chiến sĩ, đến các cụ phụ lão, đến các cháu thanh niên,
thiếu niên nhi đồng miền Nam và nhắc mọi người phải luôn luôn cảnh
giác, giữ bí mật.
Lần đó trở lại Nha Trang, dù trong những ngày mưa gió, Đại tướng vẫn
cùng lãnh đạo địa phương thăm lại nhiều địa danh cũ. Kỷ niệm của Đại
tướng về cảnh cũ người xưa khiến ai nấy đều xúc động.
Đến thăm Nhà máy Bia Vinagel và Nhà máy Đường Khánh Hòa, những đơn vị lá
cờ đầu trong lĩnh vực kinh tế của tỉnh khi đó, Đại tướng quan tâm tìm
hiểu tình hình xây dựng và phát triển của đơn vị đồng thời căn dặn cán
bộ công nhân đoàn kết, vượt mọi khó khăn, nỗ lực phấn đấu làm ra nhiều
sản phẩm chất lượng tốt, giá thành rẻ, đóng góp tích cực vào “Ba chương
trình kinh tế lớn” của địa phương.
Thăm Nhà máy Thuốc lá Khánh Hòa, Đại tướng ân cần thăm hỏi các công nhân
đứng máy, xuống nhà bếp xem bữa ăn của công nhân, xem công trình vệ
sinh, vườn hoa công cộng nơi công nhân nghỉ ngơi giữa ca sản xuất. Khi
trở lại phòng họp của nhà máy, Đại tướng chăm chú lắng nghe các đồng chí
lãnh đạo báo cáo quá trình ngiên cứu, sản xuất sản phẩm thuốc lá White
Horse (Ngựa Trắng) - loại sản phẩm mới, có khả năng chiếm lĩnh thị
trường cao. Đại tướng cầm một bao thuốc lá trên bàn rồi tự tay bóc, rút
một điếu và châm lửa hút trước sự ngạc nhiên và thú vị của mọi người
(Đại tướng không có thói quen hút thuốc lá). Không bỏ lỡ “thời cơ”, tôi
nhanh tay bấm máy ghi lại khoảnh khắc ấy. Thấy phóng viên chụp ảnh, ông
ngẩng lên nhìn, nháy mắt cười và dí dỏm: “À, nhà báo đừng lấy tấm ảnh
Đại tướng hút thuốc Ngựa Trắng để quảng cáo thuốc lá nhé”. Cả hội
trường vui vẻ cười theo, không khí thật ấm cúng.
Đại tướng bên bộ đàn đá Khánh Sơn
Đoàn ca nhạc Hải Đăng cũng được biểu diễn phục vụ một chương trình gọn
nhẹ tại Nhà khách T.78 (44 Trần Phú) vào tối cuối cùng Đại tướng ở Nha
Trang. Trong chương trình có tiết mục độc tấu đàn đá Khánh Sơn. Sau khi
nữ diễn viên biểu diễn xong, Đại tướng bước lên sân khấu khen ngợi
người diễn rồi cầm hai chiếc búa, đứng vào vị trí người diễn. Thật bất
ngờ, những âm thanh hùng tráng của giai điệu bản nhạc “Giải phóng miền
Nam” vang lên trong sự vỗ tay cổ vũ nhiệt liệt của mọi người. Kết thúc
chương trình biểu diễn của đoàn, Đại tướng ân cần dặn dò: Các đồng chí
cần xây dựng những chương trình biểu diễn đậm đà bản sắc dân tộc, bản
sắc của miền Trung, của Khánh Hòa, mang hơi thở của cuộc sống và chú ý
phục vụ nhiều hơn nữa cho đồng bào ta ở miền núi, hải đảo.
Tin Đại tướng đã về với đất mẹ làm cho mọi con tim bàng hoàng, xúc động!
Nhân dân Khánh Hòa kính trọng và biết ơn Người, nguyện bền bỉ phấn đấu
làm theo lời dặn của Người năm ấy: “Tôi tin tưởng rằng ngày nay, trong
sự nghiệp đổi mới và xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, Nha
Trang - Khánh Hòa chắc chắn sẽ phát huy được truyền thống quý báu để
cùng với cả nước lập nên những kỳ tích mới”.
Viết Thái
baokhanhhoa.com.vn
baokhanhhoa.com.vn
Về một tấm ảnh chụp 2 ông Văn
-------
Chiều qua các trang mạng cá nhân bắt đầu đưa tin tướng Giáp từ trần. Tối khuya khuya một số báo bắt đầu đưa “theo tin riêng…”.
Sáng nay trên facebook tràn ngập hình ảnh và tin tướng Giáp. Có lẽ khó có một người Việt Nam nào, ở thời điểm này, lại được sự tin yêu mến mộ và cả tiếc thương của nhiều người dân đến thế, dẫu ai cũng biết, đại tướng đã bênh từ rất lâu rồi, và việc ra đi của đại tướng là đương nhiên.
Sự tiếc thương ấy, không chỉ đối với cá nhân đại tướng, mà nó là sự kỳ vọng của nhân dân vào sự tử tế, vào nhân cách tốt đẹp của con người. Đại tướng chính là nơi để cho dân chúng Việt gửi niềm tin vào, một cách người ta thể hiện tình cảm, ở cả 2 mặt đối lập, một sự ngưỡng mộ để hoài vọng.
Có một cô cháu gái, con gái rượu của một quân nhân cao cấp, đồng thời là cháu tướng Giáp, đã viết trên facebook từ rất sớm: Cháu xin nghỉ vài ngày. Mọi người hiểu ngay. Bình thường, cô bé này viết rất thông minh, láu lỉnh, toàn lấy bố ra làm lá chắn, đại loại như: bố cháu bảo, chú H phải… trọc đầu thì mới thành thế này thế kia được… thế mà hôm qua trên fb, cô bé nghiêm trang hẳn…
Rất nhiều ảnh nhưng tôi thấy bức ảnh dưới đây của anh Nguyễn Đình Toán là đẹp và có ý nghĩa hơn cả. Bức ảnh đen trắng, 2 ông già ngồi rất sát nhau, cùng đang như cúi đầu suy tư, chăm chú trong cái im lặng rợn người. 2 con người, 2 tâm trạng, 2 tính cách, nỗi buồn có khi như nhau trên 2 khuôn mặt đầy biểu cảm. Nguyễn Đình Toán đã chụp được cái thần của khoảnh khắc im lặng của 2 tên tuổi Việt lẫy lừng. Im lặng mà bão giông, khoảnh khắc mà trường cửu, tưởng như vô định nhưng đang thấu mọi cõi... Thực ra bức ảnh này có 3 nhân vật cùng im lặng, nhân vật thứ 3 là chai rượu...
Khi tôi đưa bức ảnh này lên fb có rất nhiều người vào còm, trong đấy có 2 cái còm làm tôi chú ý. Một là của cháu Hang Tran: “Cháu không biết người bên phải, xin bác chỉ giáo ạ”. Tôi cho là một hành động dũng cảm và cầu thị. 29 tuổi, cái sự không biết nhạc sĩ Văn Cao qua ảnh có lẽ không chỉ mình cháu, nhưng hành động “không biết thì hỏi tự ti làm gì” của cháu đáng để ta khâm phục, còn hơn chán vạn anh k biết nhưng ngậm miệng ăn tiền để rồi đẻ ra đủ thứ quái thai. Cái còm thứ 2 là của nhà văn Đỗ Tiến Thụy, anh viết: “Bác viết thêm mấy dòng về bức ảnh này đi ạ”, chứng tỏ là anh đồng cảm với tôi khi đánh giá cao bức ảnh.
Nhưng bức ảnh im lặng thế, sự im lặng rất văn hóa và đầy hàm lượng tri thức. Có cái gì đấy vừa nhún lại vừa kiêu, vừa tĩnh lại vừa động, vừa rất gần lại rất xa, rất cụ thể lại vô cùng biến ảo với một năng lượng ngầm như sự nén của bom nguyên tử, nên nếu tôi mà tán theem thì nó lại chả ra làm sao. Thôi thì mỗi người một góc cảm nhận. Có chăng cho tôi cám ơn tác giả bức ảnh, anh Nguyễn Đình Toán, cái khoảnh khắc của anh rồi sẽ vĩnh hằng.
Và, ta mới thấy vai trò của nghệ thuật nó vĩ đại đến như thế nào trong việc lưu giữ những giá trị của đời sống…
Văn Công Hùng
